کدوی پوست کاغذی (پوست برهنه)

نام علمی: Cucurbitapepo

نام انگلیسی: Medicinal pumpkin

خانواده: Cucurbitaceae

گیاه‌شناسی

Cucurbita نام لاتین نوعی از کدوست.کدوی پوست کاغذی (پوست برهنه) واریته ویژای از کدوهای معمولی (کدو مسمایی) است. گیاهی است علفی، یکساله، دارای ساقه توخالی ، کرکدار و خزنده که طول آنها تا 6 متر هم می رسد. دارای برگ های درشت به رنگ سبز که حالت پنج لبی دارند و بسیار پرزدار و توسط دمبرگ طویل و کرک داری به ساقه متصل می شوند. گیاهی تک پایه است که گل های نر و ماده از هم جدا هستند. گل های نر بزرگتر می باشند و به صورت دسته ای و 10 تا 20 روز زودتر از گل های ماده شکفته می شوند.  به طور معمول گل های نر روی بندهای ششم، هفتم و هشتم و گل های ماده روی بندهای نهم به بعد ساقه قرار دارند. میوه اش سته ی بزرگ کروی شکلی است و اغلب دارای پوستی سخت و بژ رنگ است و حاوی 400 و 500 دانه می باشد. دانه ها بسیار ظریف هستند و وزن هزار دانه 200 تا 300 گرم است.

ترکیبات شیمایی

مواد موثر مورد نیاز در داروسازی نوین که در بذرهای کدوی پوست کاغذی وجود دارند، شامل ویتامین E، فیتوسترول، فلاونوئید، اسیدهای چرب و مواد معدنی (غنی از عنصر روی) هستند. روغن ثابت در بذرهای کدوی پوست کاغذی (30%) از نوع غیر اشباع شامل اسید لینولئیک و اسید اولئیک) است.

مواد مصرف و خواص درمانی

در طب سنتی، از قسمتهای گوشتی انواع کدو به عنوان ماده ضد قند و تامین کننده املاح بدن و از دانه ها بصورت گسترده علیه کرم های روده استفاده می شود. روغن حاصل از بذور برای معالجه تورم پروستات، سوزش مجاری ادرار و معالجه ی بیماری تصلب الشرایین کاربرد دارد. اثر آنتاگونیسمی عنصر عوارض روی با کادمیم را دلیل اثر کنترل کنندگی این گیاه بر سرطان پروستان می دانند. بذر کدوی پوست کاغذی منبع سرشاری از عنصر روی (جلوگیری از ریزش مو) محسوب می شود. عسل حاصل از گل های کدو بسیار مرغوب است.قطره پروستاتان دارویی است که از بذور این گیاه تولید شده و برای درمان بیماری های دستگاه ادرار کاربرد دارد ( این دارو در داروخانه های کشور موجود است).

نیازهای اکولوژیکی

منشا آن اروپا و مناطق گرمسیری آمریکا است. گیاهی روزبلند و نیازمند نور و درجه ی حرارت بالا می باشد.برگ هایش به شدت به سرما حساس هستند. گیاهی متحمل به خشکی است و خاک هایی با بافت متوسط را می پسندد و خاک های اسیدی برایش مناسب نیست.چون کدوی تخمه کاغذی بسيار حساس به سرما است، کاشت آن در اوایل اردیبهشت ماه صورت می گیرد که خطر سرمای دیررس بهاره رفع شده باشد.بذور در رديفهاي 5/1-1 متري و فاصله بوته ها 45-40 سانتيمتر كاشته مي شوند.چون بذر پوشش ندارد به بيماريهاي قارچي حساس است، لذا بايستي حتماً بذرها با قارچ كش تيمار شوند. خيس کردن بذرها در آب در جوانه زني اثر مثبت دارد.بـذرها در دمـاي ۱۲ درجه سبــز مي شوند (دماي مطلوب ۳۰ـ 25 سانتی گراد است).رویش این گیاه در دمای ۱۴ درجه سانتیگراد متوقف می شود30 تا 40 تن در هکتار کود دامی کاملا پوسیده استفاده گردد.اگر زمین از مئاد و عناصر غذایی تهی باشد در فصل پاییز به همراه کود حیوانی مقدار ۱۲۰تا۱۶۰ کیلوگرم کود اوره ،۲۴۰تا۳۰۰ کیلوگرم کود فسفاته و ۱۵۰تا۱۸۰گیلوگرم کود پتاسه باید به خاک اضافه کرد.

عملیات داشت

وجین علف های هرز به صورت میکانیکی است (چون این گیاه به علف کش ها حساس است). مبارزه با بیماری های قارچی مانند سفیدک سطحی و کرکی و مبارزه با ناقلین بیماری های ویروسی مثل شته ها ضروری می باشد.

برداشت

زمانی است که 75 درصد میوه ها رسیده اند و معمولا این زمان در اواسط شهریور می باشد. بذور را از میوه ها خارج می کنند و آنها را در دمای 30 تا 35 درجه خشک می نمایند بطوری که 12 درصد رطوبت در بذور باقی بماند.عملکرد میوه 80 تا 120 تن است که از این کدو 900 تا 1500 کیلوگرم دانه استحصال می گردد.

آفات و بیماری ها:

این گیاه به برخی آفات و بیماری ها حساس است . به سرعت به بیماری های ویروسی مبتلا می شود مبارزه با آفات ناقل ویروس و همچنین خارج کردن و سوزاندن بوته های آلوده به ویروس نقش مهمی در کنترل ان دارد. از بیماریهای خطرناک کدو می توان از سفیدک سطحی و دروغی نام برد. که برای مبارزه با سفیدک سطحی که در آن سطح برگ از پوشش سفید رنگ متمایل به خاکستری پوشیده می شود، از سموم کاراتان،آفوگان و پودر های گوگرد وتابل به نسبت ۳تا۵ هزار و معمولاً با ۲تا۳ بار تکرار استفاده می شود.
برای مبارزه با سفیدک دروغی که در آن در سطح برگ لکه های زرد یا سفید رنگی ظاهر می گردد که در پشت این لکه ها پوشش قارچی به رنگ سفید متمایل به خاکستری مشاهده می شود، از قارچ کشهای دیتان،کوپروسان سوپر د، زینب، مانکوزب و ارتوسید استفاده می شود.
بوته میری باعث مرگ ناگهانی و از بین رفتن سریع بوته ها می گردد ، که از مواد قارچ کش نظیر سرزان یا تیرام استفاده می شود.