سنبل الطیب، علف گربه

نام انگلیسی:Valerian

نام علمی:Valeriana officinalis L

تیره:Valerianaceae

شرح:گیاهی پایا با ریزومهای کوتاهی که ساقه های خزنده زیرزمینی ایجاد می کند. ریزوم گیاه وحشی ۲ سانتیمتر ضخامت دارد و چندین ریشه به ضخامت ۲-۳ میلیمتر و به طول ۱۰-۲۰ سانتیمتر از آن خارج می شود. ریزوم گیاه اهلی شده ریشه افشان دارد. برگها تک شانه ای با ۷-۲۱ قسمت نیزه ای شکل با حاشیه دندانه ای است. ساقه گل دار که در سال دوم یا سوم ظاهر می شود گرد شیاردار است و تا ارتفاع ۵/۱ متری می رسد. گلها که آرایش چتری دارند، کوچک صورتی رنگ ( گاهی سفید رنگ ) و لوله ای شکل هستند. زمان گل دادن بین خرداد تا مرداد است. کاشت مجدد با ریزوم.

قسمت های مورد استفاده: ریشه و ریزوم خشک شده یا تازه.

زیستگاه و گردآوری: در کنار رودخانه ها و نهرها در مکانهای باتلاقی در بیشه زارها و مراتع اروپا غیر از منتهی الیه جنوبی و شمالی آن می روید. در سراسر بریتانیا دیده می شود. زمان گردآوری بین شهریور تا آبان است ریزوم و ریشه های آن را خوب می شویند سپس با یک شانه ضخیم شانه می کنند و در سایه می خشکانند.

ایران: در نواحی شمالی ایران و نواحی مختلف رشته جبال البرز می روید.

ترکیبات و اثر: موا موثر آن بتازگی کشف شده اند و عبارتنداز: والپورتریات ها ( Valportriates ) یک اسانس فرار و یک ترکیب ضد اسپاسم. این گیاه فعالیت دستگاه اعصاب مرکزی را کاهش می دهد.

مصرف: تنطور، ریشه تازه و دم کرده آن ( یک قاشق مربا خوری از خرد شده گیاه را در آب سرد به آهستگی تا نقطه جوش برسانید و بگذارید بماند ) برای حالات عصبی، بی خوابی ملایم و اختلالات عصبی قلب مصرف می شود.