ترتیزک آبی ، سیزاب

نام انگلیسی:Brook lime

نام علمی:Veronica beccabunga L

تیره:Scrophulariaceae

شرح:گیاهی است پایا، ساقه آن خزنده است و در قاعده ریشه می دهد، سپس تا ارتفاع ۵۰ سانتیمتری مستقیم است. برگها متقابلند و دمبرگهای کوتاهی دارند، پهنک برگ تخم مرغی و پهن، بدون کرک و براق است و حاشیه آن دندانه های ریزی دارد. گلهای آن آبی رنگ و در خوشه های کوچکی آرایش یافته است و در محل اتصال برگ به ساقه متصل است. جام گل ۴ – ۸ میلیمتر طول دارد و از ۴ بخش به رنگ آبی آسمان تشکیل یافته است. زمان گل دادن از اردیبهشت تا مردادماه است. سیزاب ممکن است با بولاغ اوتی که در همان آب و هوا می روید به اشتباه گرفته شود، اما گیاه اخیر برگهای شانه ای و گلهای سفید رنگ دارد.

قسمت های مورد استفاده: گیاه تازه یا خشک شده. عصاره گیاه تازه.

زیستگاه و گردآوری: در نهرها، مکانهای مرطوب در مرغزارها و مرداب های سراسر اروپا می روید، در اروپا فراوان است. هنگامی که گل دار است گردآوری شده و در سایه یا آفتاب خشکانده می شود.

ایران: سیزاب در آذربایجان، سهند، جنوب ایران، اراک و تهران می روید.

ترکیبات و اثر: مواد موثر سیزاب تقریبا کاملا ناشناخته است. احتمالا حاوی یک ساپونین، تانن و گلیکوزیدی به نام اوکوبین است. مطمئنا موارد مصرف آن بیش از حد تخمین زده می شود. به نظر می رسد که تا حدودی ادرارآور است. گیاه تازه و عصاره آن احتمالا کمی خاصیت مسهلی دارد.

مصرف: تیزان ( ۲ قاشق غذاخوری گیاه را چند لحظه در یک لیتر آب بجوشانید و بگذارید بماند ) و گیاه تازه همراه با سالاد یا عصاره آنرا ( یک قاشق غذاخوری سه بار در روز ) برای درمان احتباس ادراری می خورند ( این اثر مورد تردید است ).